Lekcja 51 - Wyszukiwanie informacji w sieci - ocena zrodel

📚

Teoria

▼

Wyszukiwarki internetowe

Wyszukiwarka internetowa to program indeksujacy strony WWW i umozliwiajacy wyszukiwanie informacji. Najpopularniejsze to Google, Bing, DuckDuckGo (prywatnosc) i Yahoo. Google przetwarza ponad 8,5 miliarda zapytan dziennie.

                    Jak dziala wyszukiwarka? 1) Roboty (crawlery) przeszukuja Internet, 2) Indeksacja - katalogowanie tresci stron, 3) Algorytm rankingowy - sortowanie wynikow wedlug trafnosci (Google uzywa ponad 200 czynnikow rankingowych).
                

Zaawansowane operatory wyszukiwania Google

"dokladna fraza" - wyszukuje dokladnie te slowa w tej kolejnosci
-slowo - wyklucza slowo z wynikow
site:domena.pl - wyszukuje tylko na danej stronie
filetype:pdf - wyszukuje pliki okreslonego typu
intitle:slowo - slowo musi byc w tytule strony
inurl:slowo - slowo musi byc w adresie URL
OR - wyszukuje jedno lub drugie slowo
* - zastepuje nieznane slowo we frazie
define:slowo - definicja slowa
related:strona.pl - strony podobne do podanej

Ocena wiarygodnosci zrodel - metoda CRAAP

Przed wykorzystaniem informacji ze strony internetowej, ocen ja wedlug kryteriow:

C - Currency (Aktualnosc) - kiedy informacja zostala opublikowana/zaktualizowana? Czy data jest istotna dla tematu?
R - Relevance (Trafnosc) - czy informacja dotyczy Twojego tematu? Czy jest na odpowiednim poziomie?
A - Authority (Autorytet) - kto jest autorem? Jakie ma kwalifikacje? Czy strona jest instytucjonalna?
A - Accuracy (Dokladnosc) - czy informacja ma zrodla? Czy mozna ja zweryfikowac? Czy jest obiektywna?
P - Purpose (Cel) - jaki jest cel strony? Informowanie, reklama, rozrywka, przekonanie?

Czerwone flagi - sygnaly ostrzegawcze

Brak autora lub daty publikacji
Emocjonalny, sensacyjny jezyk naglowkow
Brak zrodel i odniesien do badan
Strona wyglada nieprofesjonalnie, pełno reklam
Informacja wystepuje tylko na jednej stronie
Domena budzi watpliwosci (np. podszywanie sie pod znane media)
Tresci sprzeczne z uznanymi zrodlami naukowymi

Wiarygodne zrodla informacji

Strony naukowe: Google Scholar, PubMed, arXiv
Encyklopedie: Wikipedia (jako punkt wyjscia, sprawdzaj zrodla!), Encyclopaedia Britannica
Strony rzadowe: gov.pl, dane statystyczne GUS
Uznane media: PAP, Reuters, Associated Press
Strony edukacyjne: uczelnie (.edu), instytucje badawcze

✏️

Zadania

▼

Latwe

Zadanie 1: Operatory wyszukiwania

Wykonaj nastepujace wyszukiwania w Google i zapisz, ile wynikow otrzymales/as: a) "sztuczna inteligencja" (dokladna fraza), b) sztuczna inteligencja -film, c) sztuczna inteligencja site:pw.edu.pl, d) sztuczna inteligencja filetype:pdf. Porownaj liczbe wynikow i jakos pierwszych 3 trafien.

Srednie

Zadanie 2: Ocena zrodel - CRAAP

Znajdz 3 rozne strony internetowe na temat "skutki zmian klimatu". Dla kazdej strony wypelnij tabele oceny CRAAP (aktualnosc, trafnosc, autorytet, dokladnosc, cel) w skali 1-5. Ktore zrodlo jest najbardziej wiarygodne i dlaczego?

Srednie

Zadanie 3: Fact-checking

Nauczyciel poda 5 stwierdzeni (niektorzy beda prawdziwe, inne falszywe). Uzyj wyszukiwarki i operatorow, aby zweryfikowac kazde stwierdzenie. Dla kazdego podaj: a) czy jest prawdziwe/falszywe, b) 2 zrodla potwierdzajace Twoja ocene, c) jakich operatorow uzyles do wyszukiwania.

Trudne

Zadanie 4: Raport badawczy

Przygotuj krotki raport (1 strona A4) na temat "Dezinformacja w Internecie - jak sie bronic?". Wykorzystaj minimum 5 roznych wiarygodnych zrodel. Kazde zrodlo ocen metoda CRAAP. Dodaj bibliografie z linkami. Raport opublikuj jako strone HTML.

🎥

Materialy wideo

▼

Webinar: Prawda czy fałsz? Jak reagować na dezinformację?

TechSoup Europe

Ways to search for information on the Internet - computer science lesson

Zygmunt Pilarek o Edukacji

🎧

Podcasty

▼

✔️

Quiz - sprawdz sie!

▼

📜

Podstawa programowa

▼

Lekcja 51: Wyszukiwanie informacji w sieci - ocena zrodel