Ochrona danych osobowych, silne hasla, uwierzytelnianie dwuskladnikowe, szyfrowanie
ð Podstawa programowa: V.3W erze cyfrowej nasze dane osobowe, zdjecia, dokumenty i pieniadze sa przechowywane elektronicznie. Cyberprzestepcy codziennie atakuja miliony uzytkownikow, kradnac dane, pieniadze i tozsamosc. Kazdy uzytkownik komputera i smartfona musi znac podstawy ochrony danych.
Mkm3lilr!123456, password, qwerty, 111111Anna2008)Menedzer hasel to program, ktory przechowuje wszystkie hasla w zaszyfrowanej bazie danych. Musisz zapamietac tylko jedno glowne haslo.
2FA dodaje drugi poziom ochrony - nawet jesli ktos pozna Twoje haslo, nie zaloguje sie bez drugiego skladnika.
Szyfrowanie to zamiana czytelnych danych na nieczytelny ciag znakow. Tylko osoba z kluczem moze odczytac zaszyfrowane dane.
Ocen sile nastepujacych hasel w skali 1-5 i uzasadnij: a) mojehaslo, b) Tr0jk@t_2024!, c) 12345678, d) K&9xPq#mZ2!vL, e) qwertyuiop. Nastepnie stworz 3 wlasne silne hasla metoda zdania.
a) 1/5 - slowo ze slownika, brak wielkich liter, cyfr, znakow specjalnych. b) 4/5 - dobra mieszanka znakow, ale zawiera rok. c) 1/5 - prosta sekwencja cyfr. d) 5/5 - losowe znaki, duza dlugosc, roznorodnosc. e) 1/5 - sekwencja z klawiatury.
Przyklad metody zdania: "Lubie jesc 5 jablek codziennie rano!" = Lj5jcr! (lepiej: Lubi3_Jesc_5_Jablek!)
Przeanalizuj ponizszy e-mail i wskaz 5 sygnaluw ostrzegawczych: "Od: bezpieczenstwo@bank-pkoo.com. Temat: PILNE! Konto zablokowane. Twoie konto zostalo zablokowane z powodu podejrzanej aktywnosci. Kliknij tutaj aby odblokwac: http://bank-pko.xyz/login. Masz 24 godziny!"
Sygnaly ostrzegawcze: 1) Bledna domena nadawcy (bank-pkoo.com zamiast pkobp.pl), 2) Bledy ortograficzne ("Twoie", "odblokwac"), 3) Pilny ton i presja czasu ("PILNE!", "24 godziny"), 4) Podejrzany link (bank-pko.xyz zamiast oficjalnej domeny), 5) Uzycie HTTP zamiast HTTPS.
Szyfr Cezara przesuwa kazda litere o stala liczbe pozycji w alfabecie. Przy przesunieciu o 3: A=D, B=E, C=F itd. a) Zaszyfruj wiadomosc "HASLO" przesunieciem 3. b) Odszyfruj wiadomosc "NRPSXWHU" (przesuniecie 3). c) Dlaczego szyfr Cezara nie jest bezpieczny?
a) HASLO = KDVOR (H+3=K, A+3=D, S+3=V, L+3=O, O+3=R). b) NRPSXWHU = KOMPUTER (kazda litera -3). c) Szyfr Cezara ma tylko 25 mozliwych kluczy - mozna sprawdzic wszystkie w kilka minut (atak brute force). Wspolczesne szyfry (AES-256) maja 2^256 mozliwych kluczy.
Przygotuj kompleksowy plan ochrony danych dla siebie i rodziny. Uwzglednij: a) zasady tworzenia hasel (min. 5 zasad), b) gdzie wlaczyc 2FA (wymien 5 uslug), c) plan kopii zapasowych (co, gdzie, jak czesto), d) jak rozpoznac phishing (5 wskazowek), e) bezpieczne korzystanie z WiFi publicznego. Przedstaw plan w formie infografiki lub prezentacji.
Przykladowy plan: a) Hasla: min. 12 znakow, rozne na kazdym koncie, menedzer hasel, metoda zdania, zmiana co 6 miesiecy. b) 2FA: e-mail, bank, media spolecznosciowe, chmura, sklepy online. c) Backup: dokumenty i zdjecia na dysk zewnetrzny co tydzien + chmura, system co miesiac. d) Phishing: sprawdzaj nadawce, nie klikaj linkow, nie podawaj hasel, zglos podejrzane maile, weryfikuj telefonicznie. e) WiFi publiczne: uzywaj VPN, nie loguj sie do banku, wylacz automatyczne laczenie.