Lekcja 15: Wykluczenie i wlaczenie cyfrowe - konsekwencje spoleczne

Czym jest wykluczenie cyfrowe?

Wykluczenie cyfrowe (digital divide) to nierownomierny dostep do technologii cyfrowych i internetu oraz roznice w umiejetnosci ich wykorzystania. Problem dotyczy zarowno krajow rozwijajacych sie, jak i grup spolecznych w krajach rozwiniętych.

Wymiary wykluczenia cyfrowego

• Dostep do infrastruktury - brak internetu na terenach wiejskich, brak sprzetu (komputera, smartfona)
• Kompetencje cyfrowe - brak umiejetnosci korzystania z technologii (szczegolnie seniorzy)
• Bariera ekonomiczna - koszt sprzetu, abonamentu, oprogramowania
• Bariera jezykowa - wiekszosc tresci internetowych jest w jezyku angielskim
• Bariera fizyczna - osoby z niepelnosprawnosciami (wzrok, sluch, motoryka)
• Bariera psychologiczna - strach przed technologia, brak motywacji

Kogo dotyczy wykluczenie cyfrowe?

• Seniorzy - w Polsce ok. 60% osob powyzej 65 lat nie korzysta z internetu
• Mieszkancy wsi - slabsza infrastruktura, mniejszy dostep do szybkiego internetu
• Osoby o niskich dochodach - nie stac ich na sprzet i abonament
• Osoby z niepelnosprawnosciami - strony niedostosowane do ich potrzeb
• Uchodzccy i migranci - bariera jezykowa i kulturowa

Konsekwencje wykluczenia cyfrowego

• Ograniczony dostep do informacji - wiadomosci, edukacja, zdrowie
• Trudnosci w pracy - coraz wiecej stanowisk wymaga kompetencji cyfrowych
• Brak dostepu do e-uslug - e-administracja, e-bankowosc, telemedycyna
• Izolacja spoleczna - szczegolnie w czasie pandemii COVID-19
• Poglebienie nierownosci - ci bez dostepu zostaja coraz bardziej w tyle

Wlaczenie cyfrowe - jak przeciwdzialac?

• Programy rzadowe - dotacje na internet i sprzet, program "Polska Cyfrowa"
• Szkolenia - kursy kompetencji cyfrowych dla seniorow (np. program "Latarnicy Polski Cyfrowej")
• Dostepnosc stron (WCAG) - projektowanie stron dostepnych dla osob z niepelnosprawnosciami
• Otwarte oprogramowanie - darmowe alternatywy (Linux, LibreOffice, GIMP)
• Punkty dostepu publicznego - biblioteki, centra cyfrowe, hotspoty Wi-Fi
• Wolontariat technologiczny - pomoc sasiadom, dziadkom, osobom starszym

Standard WCAG - dostepnosc cyfrowa

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to miedzynarodowy standard dostepnosci stron internetowych. Cztery zasady:

• Postrzegalnosc - tekst alternatywny dla obrazow, napisy dla filmow
• Funkcjonalnosc - nawigacja klawiatura, wystarczajacy czas na zadania
• Zrozumialosc - czytelny tekst, przewidywalne dzialanie strony
• Solidnosc - kompatybilnosc z roznymi przegladarkami i technologiami asystujacymi